Vrachtwagentheorie · autosnelweg
De linkerrijstrook is niet op iedere snelweg verboden voor een vrachtwagen. Het aantal rijstroken, de lengte van de combinatie en de verkeersborden bepalen de uitkomst.
Op een autosnelweg met drie of meer rijstroken mag een vrachtwagen alleen de twee meest rechtse rijstroken gebruiken. De andere rijstroken zijn verboden, behalve wanneer de bestuurder moet voorsorteren. Op een autosnelweg met twee rijstroken bestaat dit bijzondere rijstrookverbod niet. Daar mag een vrachtwagen de linkerrijstrook gebruiken om in te halen, zolang geen ander verbod geldt en de bestuurder daarna weer zoveel mogelijk rechts houdt.
De hoofdregel begint bij rechts houden
Artikel 3 RVV 1990 verplicht bestuurders om zoveel mogelijk rechts te houden. Dat geldt ook voor vrachtwagenchauffeurs. Een vrije rijstrook links is dus geen uitnodiging om daar te blijven rijden.
Voor autosnelwegen voegt artikel 43 lid 4 een bijzondere beperking toe. Bestuurders van een vrachtauto en bestuurders van een voertuigcombinatie met een totale lengte van meer dan 7 meter mogen op een rijbaan met drie of meer rijstroken uitsluitend de twee meest rechtse rijstroken gebruiken. Alleen wanneer zij moeten voorsorteren, geldt die beperking niet.
De linkerrijstrook mag onder voorwaarden worden gebruikt om in te halen.
Alleen de twee meest rechtse rijstroken zijn toegestaan.
Dezelfde beperking geldt bij een totale lengte van meer dan 7 meter.
Twee, drie of vier rijstroken: zo verandert de regel
Tel alleen de rijstroken van de rijbaan waarop je rijdt. Een middenberm scheidt de rijbanen van beide rijrichtingen; de rijstroken aan de overzijde tel je niet mee.
| Autosnelweg | Toegestane rijstroken | Wat betekent dit? |
|---|---|---|
| Twee rijstroken | Beide rijstroken | De vrachtwagen houdt rechts, maar mag links inhalen wanneer de overige regels en verkeerstekens dat toestaan. |
| Drie rijstroken | De rechter- en middelste rijstrook | De meest linkse rijstrook is verboden, behalve wanneer de bestuurder moet voorsorteren. |
| Vier rijstroken | De twee meest rechtse rijstroken | De twee linkse rijstroken zijn verboden, behalve wanneer de bestuurder moet voorsorteren. |
| Vijf of meer rijstroken | De twee meest rechtse rijstroken | Het aantal extra rijstroken links verandert de wettelijke grens niet. |
Ook een samenstel van voertuigen met een totale lengte van meer dan 7 meter valt onder artikel 43 lid 4. Een personenauto met caravan heeft dus dezelfde rijstrookbeperking zodra de totale lengte meer dan 7 meter is, ook al is het trekkende voertuig geen vrachtauto.
Mag een vrachtwagen op een tweebaanssnelweg naar links?
Ja, wanneer geen ander verbod geldt. Artikel 43 lid 4 begint pas bij een rijbaan met drie of meer rijstroken. Op een autosnelweg met twee rijstroken mag een vrachtwagen daarom de linkerrijstrook gebruiken om in te halen.
De algemene regels blijven gelden. Inhalen gebeurt volgens artikel 11 links. Na het inhalen gaat de chauffeur terug naar rechts zodra dat veilig kan. Een verkeersteken of andere toepasselijke regel kan de inhaalhandeling alsnog verbieden.
En op een autoweg?
De rijstrookbeperking uit artikel 43 lid 4 noemt uitsluitend de autosnelweg. Je past deze bijzondere regel daarom niet automatisch toe op een autoweg. Rechts houden, links inhalen en toepasselijke verkeerstekens blijven daar wel gelden.
Bord F3 is een apart inhaalverbod
Het aantal rijstroken en bord F3 beantwoorden twee verschillende vragen. Artikel 43 lid 4 bepaalt welke rijstroken een vrachtwagen mag gebruiken. Bord F3 bepaalt dat vrachtauto’s geen motorvoertuigen mogen inhalen.
De officiële omschrijving is precies: “verbod voor vrachtauto’s om motorvoertuigen in te halen”. Een fiets en bromfiets zijn volgens artikel 1 RVV geen motorvoertuigen. Bord F3 verbiedt dus niet door zijn eigen betekenis iedere denkbare inhaalhandeling. Andere verkeersregels, markeringen en de concrete veiligheidssituatie blijven wel gelden.
| Bord | Wie krijgt het verbod? | Wat is verboden? |
|---|---|---|
| F1 | Bestuurders van motorvoertuigen | Motorvoertuigen onderling inhalen. |
| F3 | Bestuurders van vrachtauto’s | Motorvoertuigen inhalen. |
| F2 of F4 | Het bijbehorende eerdere verbod | F2 beëindigt F1; F4 beëindigt F3. |
Een personenauto mag bij F3 een vrachtwagen inhalen, tenzij een ander verbod geldt. De bestuurder van de vrachtwagen mag bij F3 geen personenauto, motorfiets, autobus of andere vrachtauto inhalen, omdat dit motorvoertuigen zijn.
Hoe hard mag een vrachtwagen op de snelweg?
Voor vrachtauto’s geldt op grond van artikel 22 RVV een bijzondere maximumsnelheid van 80 km/u. Een bord met 100, 120 of 130 km/u verhoogt dit vrachtwagenmaximum niet.
Een lagere aangegeven snelheid geldt wel. Toont een verkeersbord of elektronisch signaleringsbord 70 km/u, dan rijdt de vrachtwagen maximaal 70 km/u. Wanneer borden en elektronische signalering verschillende maximumsnelheden tonen, bepaalt artikel 63b dat de laagste aangegeven snelheid geldt.
Ook 80 km/u is geen verplichte rijsnelheid. Artikel 19 verlangt dat de bestuurder het voertuig tot stilstand kan brengen binnen de afstand waarover de weg te overzien en vrij is.
Vier situaties stap voor stap
1. Twee rijstroken, geen inhaalverbod
Een vrachtwagen rijdt rechts achter een langzamer motorvoertuig. Er geldt geen inhaalverbod. De vrachtwagen mag links inhalen en keert daarna terug naar rechts.
2. Drie rijstroken, langzaam verkeer op de middelste strook
De vrachtwagen mag van de rechterrijstrook naar de middelste rijstrook om in te halen. De meest linkse rijstrook mag hij niet gebruiken, omdat artikel 43 lid 4 slechts de twee meest rechtse rijstroken toestaat.
3. Vier rijstroken, de twee rechterstroken zijn vrij
De vrachtwagen gebruikt één van de twee meest rechtse rijstroken en houdt zoveel mogelijk rechts. De twee linkse rijstroken blijven buiten bereik, behalve wanneer voorsorteren noodzakelijk is.
4. Twee rijstroken met bord F3
De linkerrijstrook is niet door artikel 43 lid 4 verboden, maar de vrachtwagen mag geen motorvoertuig inhalen door bord F3. Het verkeersteken beperkt dus wat de chauffeur met die rijstrook mag doen.
Zo beoordeel je de situatie in de juiste volgorde
- Stel het wegtype vast. Artikel 43 lid 4 gaat specifiek over de autosnelweg.
- Tel de rijstroken van jouw rijbaan. Bij drie of meer blijven alleen de twee meest rechtse over.
- Controleer het voertuig. De beperking geldt voor iedere vrachtauto en voor ieder samenstel langer dan 7 meter.
- Lees de verkeerstekens. F1, F3 en andere toepasselijke tekens kunnen het inhalen verder beperken.
- Bepaal de laagste snelheid. Vergelijk 80 km/u met lagere borden of elektronische signalering.
Twee rijstroken: links mag onder voorwaarden. Drie of meer: een vrachtwagen blijft bij de twee meest rechtse. F3 gaat daarna over inhalen, niet over het aantal rijstroken.
Veelgestelde vragen over vrachtwagens en rijstroken
Mag een vrachtwagen op een snelweg met twee rijstroken links rijden?
Ja. De bijzondere rijstrookbeperking uit artikel 43 lid 4 geldt pas bij drie of meer rijstroken. Op een tweebaanssnelweg mag een vrachtwagen links inhalen als geen ander verbod geldt en de bestuurder daarna weer zoveel mogelijk rechts houdt.
Welke rijstroken mag een vrachtwagen gebruiken bij drie rijstroken?
Een vrachtwagen mag alleen de twee meest rechtse rijstroken gebruiken. De meest linkse rijstrook is verboden, behalve wanneer de bestuurder moet voorsorteren.
Geldt de rijstrookregel ook voor een auto met caravan?
Ja, wanneer het samenstel langer is dan 7 meter. Artikel 43 lid 4 geldt naast vrachtauto’s ook voor samenstellen van voertuigen met een totale lengte van meer dan 7 meter.
Wat betekent bord F3?
Bord F3 verbiedt bestuurders van vrachtauto’s om motorvoertuigen in te halen. Bord F4 geeft het einde van dit verbod aan.
Hoe hard mag een vrachtwagen op de autosnelweg?
Een vrachtauto mag maximaal 80 km/u rijden. Een lagere snelheid op een verkeersbord of elektronisch signaleringsbord blijft gelden.
Mag een vrachtwagen 100 km/u rijden als het bord 100 aangeeft?
Nee. De bijzondere maximumsnelheid voor vrachtauto’s blijft 80 km/u. Een verkeersbord met een hogere snelheid verhoogt dit voertuigmaximum niet.
