Verkeersregels
Links inhalen is de hoofdregel. Toch noemt het RVV 1990 een aantal duidelijke uitzonderingen. Vooral bij files, blokmarkeringen en rotondes gaat het op het theorie-examen vaak mis.
Rechts inhalen is toegestaan bij een bestuurder die links heeft voorgesorteerd en duidelijk aangeeft linksaf te willen, wanneer je rechts van een blokmarkering rijdt en de ander links daarvan, bij een tram, bij fileverkeer en vlak voor of op een rotonde. Voor fietsers en snorfietsers geldt daarnaast een aparte regel. Vlak voor of op een zebrapad mag je een voertuig helemaal niet inhalen.
De basis is eenvoudig: artikel 11 lid 1 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 bepaalt dat inhalen links gebeurt. Rechts inhalen mag alleen als een wettelijke uitzondering precies op de situatie past. Je bent niet verplicht om in te halen. Bij een bestuurder die links heeft voorgesorteerd en duidelijk linksaf wil, bepaalt de wet wel dat je deze bestuurder aan de rechterkant inhaalt als je besluit in te halen.
Dat er twee rijstroken in dezelfde richting liggen, is op zichzelf geen uitzondering. Op een gewone meerstrooksweg mag je dus niet automatisch rechts langs een ander voertuig rijden. Eerst moet je vaststellen of bijvoorbeeld sprake is van fileverkeer, een blokmarkering of een rotonde.
De wettelijke uitzonderingen op een rij
| Situatie | Wat staat er in de wet? | Waar moet je op letten? | Wettelijke basis |
|---|---|---|---|
| Bestuurder wil linksaf | Een bestuurder die links heeft voorgesorteerd én duidelijk heeft gemaakt linksaf te willen, wordt rechts ingehaald. | Beide voorwaarden moeten zichtbaar aanwezig zijn: links voorsorteren en de afslag naar links aangeven. | RVV 1990, artikel 11 lid 2 |
| Blokmarkering | Wie rechts van een blokmarkering rijdt, mag een bestuurder links van die markering rechts inhalen. | De plaats van beide bestuurders ten opzichte van dezelfde blokmarkering is beslissend. | RVV 1990, artikel 11 lid 4 |
| Tram | Bestuurders mogen trams rechts inhalen. | Bij een stilstaande tram moet je passagiers aan de in- en uitstapzijde de gelegenheid geven om in of uit te stappen. | RVV 1990, artikel 11 lid 5, artikel 12 en artikel 52 |
| Fileverkeer | Files mogen aan de rechterzijde worden ingehaald. | Een file kan langzaam rijden of stilstaan. Langzaam rijden alleen betekent nog niet dat er juridisch sprake is van een file. | RVV 1990, artikel 13 lid 2 |
| Vlak voor of op een rotonde | Bestuurders mogen vlak voor of op een rotonde rechts inhalen. | Volg rijstrookpijlen, markeringen en verkeerstekens die op de situatie van toepassing zijn. | RVV 1990, artikel 48 |
| Fietser of snorfietser haalt een andere bestuurder in | Fietsers moeten andere fietsers links inhalen en mogen andere bestuurders rechts inhalen. Door artikel 2b geldt deze regel ook voor snorfietsers. | De aparte regel geeft geen toestemming om een andere fietser of snorfietser rechts in te halen. | RVV 1990, artikel 2b en artikel 11 lid 3 |
1. Een bestuurder die linksaf wil
Staat een bestuurder links voorgesorteerd en heeft die bestuurder duidelijk aangegeven linksaf te willen slaan? Dan bepaalt artikel 11 lid 2 dat deze bestuurder rechts wordt ingehaald. Dat betekent niet dat je verplicht bent om in te halen. Het betekent dat je rechts passeert als je in deze situatie besluit in te halen. Alleen richting aangeven is niet genoeg. Alleen links voorsorteren evenmin. De wet noemt beide voorwaarden samen.
Ook in deze situatie blijft artikel 5 van de Wegenverkeerswet van kracht: je mag geen gevaar op de weg veroorzaken en het verkeer niet hinderen of kunnen hinderen.
2. Rechts van een blokmarkering
Een blokmarkering bestaat uit korte, brede strepen. Artikel 11 lid 4 kijkt niet alleen naar de markering, maar vooral naar de positie van de bestuurders. Rijd jij rechts van de blokmarkering en rijdt de andere bestuurder links ervan, dan mag jij die bestuurder rechts inhalen.
Rijden beide voertuigen rechts van dezelfde blokmarkering, dan volgt uit artikel 11 lid 4 geen uitzondering voor rechts inhalen. Controleer dus altijd aan welke kant van de markering ieder voertuig rijdt.
Invoegstroken en uitrijstroken zijn vaak met een blokmarkering van de doorgaande rijbaan gescheiden. Daarom komt deze uitzondering daar veel voor. De wettelijke regel blijft echter gekoppeld aan de blokmarkering en de plaats van beide bestuurders, niet aan de naam van de strook.
De blokmarkering zet andere regels niet opzij. Wissel je van rijstrook, dan voer je volgens artikel 54 een bijzondere manoeuvre uit en moet je het overige verkeer voor laten gaan. Volg je een uitrijstrook om de doorgaande rijbaan te verlaten, dan moet je ter hoogte van de pijlen de aangegeven richting volgen. Dat staat in artikel 78.
3. Een tram rechts inhalen
Artikel 11 lid 5 is kort: bestuurders mogen trams rechts inhalen. Dat is een echte uitzondering op de hoofdregel, maar andere verkeersregels blijven gewoon gelden. Wil je een stilstaande tram voorbijrijden aan de kant waar passagiers in- of uitstappen? Dan moet je deze passagiers volgens artikel 52 de gelegenheid geven om in of uit te stappen. Artikel 12 verbiedt bovendien het inhalen van een voertuig vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats.
4. Rechts inhalen bij fileverkeer
Bij fileverkeer hoeft op een rijbaan met rijstroken in dezelfde richting niet steeds de meest rechtse rijstrook te worden gevolgd. Artikel 13 lid 2 zegt daarnaast uitdrukkelijk dat files aan de rechterzijde mogen worden ingehaald.
Een file kan bestaan uit langzaam rijdende of stilstaande voertuigen. Toch vormt niet iedere groep langzaam rijdende voertuigen automatisch een file. Of sprake is van fileverkeer, hangt af van het volledige verkeersbeeld. Is er geen file en zie je geen andere wettelijke uitzondering? Dan blijft links inhalen de hoofdregel.
5. Vlak voor en op een rotonde
Volgens artikel 48 mogen bestuurders vlak voor of op een rotonde rechts inhalen. De formulering is belangrijk: de uitzondering geldt niet pas op het ronde weggedeelte, maar ook vlak vóór de rotonde.
De uitzondering verandert andere aanwijzingen niet. Bestuurders moeten de pijlen van een voorsorteerstrook volgen en mogen markeringen of verkeersborden niet negeren. Wissel je van rijstrook, dan is dat volgens artikel 54 een bijzondere manoeuvre en moet je het overige verkeer voor laten gaan.
De aparte regel voor fietsers en snorfietsers
Artikel 11 lid 3 maakt onderscheid tussen twee situaties. Fietsers moeten andere fietsers links inhalen en mogen andere bestuurders rechts inhalen. Op grond van artikel 2b gelden de verkeersregels voor fietsers ook voor snorfietsers, tenzij het RVV iets anders bepaalt. Daardoor geldt deze inhaalregel ook voor snorfietsers.
Begin altijd met: inhalen gebeurt links. Kies pas voor rechts als je één van de wettelijke uitzonderingen in de verkeerssituatie daadwerkelijk herkent.
Wanneer mag je ook bij een uitzondering niet inhalen?
Artikel 12 RVV 1990 verbiedt het inhalen van een voertuig vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats. Dat verbod geldt ongeacht of je links of rechts wilt inhalen. Daarnaast mag een op zichzelf toegestane inhaalhandeling nooit gevaar of hinder veroorzaken of kunnen veroorzaken.
Wie bij het inhalen van rijstrook wisselt, voert bovendien een bijzondere manoeuvre uit. Volgens artikel 54 moet die bestuurder het overige verkeer voor laten gaan. Bestuurders van motorvoertuigen en bromfietsers moeten op grond van artikel 55 richting aangeven als zij een andere bestuurder van een motorvoertuig willen inhalen, van rijstrook wisselen of een andere belangrijke zijdelingse verplaatsing maken.
Zo beantwoord je een vraag over rechts inhalen
Start bij de hoofdregel
Inhalen gebeurt links. Ga pas verder als de afbeelding een mogelijke uitzondering laat zien.
Zoek het beslissende detail
Controleer file, rotonde, tram, blokmarkering of een bestuurder die links staat én linksaf aangeeft.
Controleer het verbod
Kijk of er een zebrapad ligt en of de manoeuvre zonder gevaar of hinder kan worden uitgevoerd.
Veelgestelde vragen
Wanneer mag je rechts inhalen?
Rechts inhalen is toegestaan bij een bestuurder die links heeft voorgesorteerd en duidelijk aangeeft linksaf te willen, rechts van een blokmarkering ten opzichte van verkeer links daarvan, bij een tram, bij fileverkeer en vlak voor of op een rotonde. Voor fietsers en snorfietsers geldt daarnaast een aparte regel.
Mag je op de snelweg rechts inhalen?
Niet alleen omdat de snelweg meerdere rijstroken heeft. Rechts inhalen mag daar wel als een wettelijke uitzondering geldt, bijvoorbeeld bij fileverkeer of wanneer jij rechts van een blokmarkering rijdt en de andere bestuurder links daarvan.
Mag je via een invoegstrook of uitrijstrook rechts inhalen?
Je mag rechts van een blokmarkering verkeer links van die markering rechts inhalen. De naam van de strook is niet de wettelijke voorwaarde. Wissel je van rijstrook, dan moet je het overige verkeer voor laten gaan. Volg je een uitrijstrook om de doorgaande rijbaan te verlaten, dan moet je ter hoogte van de pijlen de aangegeven richting volgen.
Mag je in een file rechts inhalen?
Ja. Artikel 13 lid 2 RVV 1990 bepaalt dat files aan de rechterzijde mogen worden ingehaald.
Mag je op een rotonde rechts inhalen?
Ja. Artikel 48 RVV 1990 staat rechts inhalen vlak voor en op rotondes toe. Rijstrookpijlen, markeringen en andere verkeersregels blijven gelden.
Mag je een tram rechts inhalen?
Ja. Artikel 11 lid 5 RVV 1990 bepaalt dat bestuurders trams rechts mogen inhalen. Bij een stilstaande tram moet je passagiers aan de in- en uitstapzijde wel de gelegenheid geven om in of uit te stappen. Vlak voor of op een zebrapad mag je een voertuig niet inhalen.
Mag je vlak voor een zebrapad inhalen?
Nee. Artikel 12 RVV 1990 verbiedt het inhalen van een voertuig vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats. Dat verbod geldt voor links en rechts inhalen.
Bronnen
Verkeersregels begrijpen in plaats van gokken
Bij TurboTheorie leer je eerst de hoofdregel en daarna het detail dat de uitzondering bepaalt. Zo herken je ook nieuwe verkeerssituaties op je theorie-examen.
Bekijk de autotheoriecursus
