Motortheorie · passagiers
Ruimte achter de bestuurder is niet genoeg. De wet kijkt naar de bestemde zitplaats én naar de helm van de passagier.
Voor de verkeersregels over zitplaats en helm mag je op een gewone motorfiets een passagier vervoeren wanneer die op een voor de passagier bestemde zitplaats zit. De passagier draagt een goed passende helm die door middel van de sluiting deugdelijk op het hoofd is bevestigd en de wettelijk vereiste goedkeuring en het voorgeschreven goedkeuringskenmerk heeft. Voor een passagier jonger dan twaalf jaar legt artikel 60 RVV bovendien uitdrukkelijk een verbod op aan de bestuurder: de bestuurder mag deze passagier niet vervoeren op een andere wijze dan artikel 60 voorschrijft.
Bij een theorievraag moet je twee controles uit elkaar houden. Artikel 58a RVV gaat over de zitplaats. Artikel 60 RVV gaat over de helm. Aan beide regels moet zijn voldaan.
Controleer eerst de zitplaats
Artikel 58a lid 1 RVV bepaalt dat bestuurders en passagiers tijdens deelname aan het verkeer op de voor hen bestemde zitplaatsen zitten. Lid 4 maakt de bestuurder verantwoordelijk voor de manier waarop een passagier wordt vervoerd: de bestuurder mag niemand op een andere wijze meenemen dan artikel 58a voorschrijft.
Heeft de motorfiets alleen een zitplaats voor de bestuurder, dan ontbreekt een voor de passagier bestemde zitplaats. Een vrije plek of een geïmproviseerde zitplaats verandert dat niet.
De Regeling voertuigen voegt een technische eis toe: de zitplaats of zitplaatsen en de voetsteunen van een motorfiets moeten deugdelijk zijn bevestigd. Die technische eis vervangt de verkeersregel uit artikel 58a niet. De passagier hoort nog steeds op de voor hem of haar bestemde zitplaats.
Daarna controleer je de helm
Artikel 60 lid 1 RVV geeft drie praktische controles. Bij de laatste controle horen twee wettelijke eisen: de goedkeuring en het bijbehorende goedkeuringskenmerk. Lid 1 noemt zowel de bestuurder als de passagier van een motorfiets; de beperkte uitzondering van lid 2 onder c wordt verderop uitgelegd.
Goed passend
De helm moet goed passen. Alleen een helm meenemen of los opzetten voldoet niet.
Deugdelijk gesloten
De sluiting moet de helm op deugdelijke wijze op het hoofd bevestigen.
Wettelijk goedgekeurd
De helm moet de vereiste goedkeuring en het voorgeschreven goedkeuringskenmerk hebben.
De woorden “ik heb een helm op” beantwoorden de vraag dus niet volledig. Een open sluiting voldoet niet aan artikel 60. Een helm zonder de vereiste goedkeuring en het bijbehorende kenmerk voldoet evenmin.
Wat verandert er bij een passagier jonger dan twaalf jaar?
Artikel 60 lid 1 geldt als uitgangspunt voor de bestuurder en de passagier van een motorfiets. Lid 2 onder c bevat echter een beperkte uitzondering. Lid 3 voegt voor een passagier jonger dan twaalf jaar een afzonderlijke bestuurdersregel toe: de bestuurder mag deze passagier niet vervoeren op een andere wijze dan artikel 60 voorschrijft.
Lid 3 spreekt over een passagier “beneden de twaalf jaren”. Deze extra bepaling geldt dus voor een passagier jonger dan twaalf jaar. Of een helm verplicht is, volgt uit lid 1 in combinatie met de eventuele uitzondering van lid 2 onder c.
Bij een passagier jonger dan twaalf jaar moet de bestuurder dus controleren of de passagier overeenkomstig artikel 60 wordt vervoerd. Op een gewone motorfiets betekent dit dat de passagier aan de helmeisen moet voldoen. Is de beperkte uitzondering van lid 2 onder c van toepassing, dan moeten de voorwaarden van die uitzondering zijn vervuld.
Wanneer voldoet de situatie wel of niet?
| Situatie | Beoordeling | Wettelijke reden |
|---|---|---|
| Passagier zit op de bestemde passagierszitplaats en draagt een goed passende, deugdelijk gesloten en goedgekeurde helm. | Voldoet aan artikel 58a en 60 | De zitplaats en alle genoemde helmeisen zijn in orde. |
| De motorfiets heeft alleen een bestuurderszitplaats, maar er zit toch iemand achterop. | Niet toegestaan | De passagier zit niet op een voor hem of haar bestemde zitplaats. |
| De passagier draagt een goedgekeurde helm, maar de sluiting is open. | Niet toegestaan | Artikel 60 eist dat de helm door de sluiting deugdelijk op het hoofd is bevestigd. |
| Een passagier van elf jaar rijdt mee op een gewone motorfiets waarop de uitzondering van artikel 60 lid 2 onder c niet van toepassing is en draagt geen helm die aan artikel 60 voldoet. | Niet toegestaan | De passagier voldoet niet aan lid 1 en de bestuurder handelt in strijd met lid 3. |
De uitzondering met veiligheidscel en autogordel
Artikel 60 lid 2 onder c bevat een beperkte uitzondering voor een type motorfiets dat door de RDW is aangewezen. De zitplaats moet door een veiligheidscel zijn beschermd en van een autogordel zijn voorzien. De bestuurder of passagier moet die autogordel gebruiken. Alleen voor de bestuurder of passagier op wie de aanwijzing betrekking heeft, en wanneer aan alle voorwaarden is voldaan, geldt de helmplicht uit lid 1 niet. Bij de aanwijzing kan onderscheid worden gemaakt tussen de bestuurder en de passagiers.
De uitzondering vereist een aanwijzing van het type door de RDW, een beschermde zitplaats, een autogordel én daadwerkelijk gordelgebruik. Laat je in een afbeelding dus niet alleen leiden door het uiterlijk van het voertuig.
Vier valkuilen bij het beoordelen van een verkeersbeeld
- Alleen naar de helm kijken. Een correcte helm maakt een ontbrekende passagierszitplaats niet goed.
- Alleen naar de zitplaats kijken. Een bestemde zitplaats is op zichzelf geen uitzondering op de helmplicht.
- Een korte rit als uitzondering zien. Artikel 58a en artikel 60 bevatten voor een gewone motorrit geen uitzondering vanwege de korte afstand.
- Een gesloten voertuig automatisch vrijstellen. Voor de uitzondering uit artikel 60 lid 2 onder c moeten alle wettelijke voorwaarden zijn vervuld.
Zo beoordeel je de situatie in drie stappen
Zoek de zitplaats
Zit de passagier op een voor hem of haar bestemde zitplaats?
Controleer de helm
Past de helm, is die door de sluiting deugdelijk op het hoofd bevestigd en zijn de vereiste goedkeuring en het voorgeschreven goedkeuringskenmerk aanwezig?
Let op de leeftijd
Is de passagier jonger dan twaalf, dan geldt ook het uitdrukkelijke bestuurdersverbod van artikel 60 lid 3.
Controleer eerst waar de passagier zit. Controleer daarna of de helm goed past, deugdelijk is gesloten en wettelijk is goedgekeurd, of dat de beperkte uitzondering van artikel 60 lid 2 onder c van toepassing is. Bij een passagier jonger dan twaalf komt de extra bestuurdersregel erbij.
Veelgestelde vragen over een passagier op de motor
Mag je iemand achterop de motor meenemen?
Voor de regels uit artikel 58a en 60 RVV: in beginsel wel, wanneer de passagier op een voor hem of haar bestemde zitplaats zit en een helm draagt die goed past, deugdelijk is gesloten en de vereiste goedkeuring en het voorgeschreven goedkeuringskenmerk heeft. Bij een door de RDW aangewezen type motorfiets kan de beperkte uitzondering van artikel 60 lid 2 onder c van toepassing zijn.
Mag een passagier mee als de motor alleen een bestuurderszitplaats heeft?
Nee. Artikel 58a RVV verplicht passagiers om op de voor hen bestemde zitplaats te zitten. Ontbreekt een passagierszitplaats, dan kan de passagier niet volgens deze regel worden vervoerd.
Moet een motorpassagier ook een helm dragen?
In beginsel wel. Artikel 60 lid 1 RVV noemt zowel de bestuurder als de passagiers van een motorfiets. Alleen wanneer de beperkte uitzondering van lid 2 onder c van toepassing is, geldt de helmplicht niet voor de bestuurder of passagier op wie de RDW-aanwijzing betrekking heeft.
Voldoet een helm met een open kinband aan de wet?
Wanneer de helmplicht geldt: nee. De helm moet door middel van de sluiting op deugdelijke wijze op het hoofd zijn bevestigd.
Is iedere fietshelm geschikt voor een passagier op de motor?
Nee. Wanneer de helmplicht geldt, is voor een motorpassagier een helm nodig met de goedkeuring en het goedkeuringskenmerk die artikel 60 RVV voorschrijft. Een fietshelm zonder die wettelijke goedkeuring en dat goedkeuringskenmerk voldoet niet.
Welke extra regel geldt bij een passagier jonger dan twaalf jaar?
De bestuurder mag een passagier jonger dan twaalf jaar niet vervoeren op een andere wijze dan artikel 60 voorschrijft. Op een gewone motorfiets moet de passagier daarom aan de helmeisen voldoen. Is de beperkte uitzondering van lid 2 onder c van toepassing, dan moeten de voorwaarden van die uitzondering zijn vervuld.
Geldt de helmplicht ook voor een korte rit?
Een korte rit is op zichzelf geen uitzondering. Wanneer de helmplicht geldt, moet de passagier dus ook tijdens een korte rit aan de helmeisen voldoen.
Motortheorie leren door precies te kijken
Bij een motorpassagier beoordeel je niet één detail, maar de combinatie van zitplaats en helm. Oefen de regel in beelden en controleer ieder onderdeel afzonderlijk.
